Nikolaj Zelinski

Zelinski werd op 6 februari 1861 geboren in Tiraspol, toen een districtsstad in het gouvernement Cherson van het Russische Rijk. Na de school in zijn geboortestad ging hij naar het Richelieu-gymnasium in Odesa en studeerde hij natuurwetenschappen aan de universiteit van Odesa, waar hij in 1884 afstudeerde. Van 1885 tot 1887 deed hij onderzoek in Leipzig en Göttingen.

Vanaf 1893 was hij hoogleraar aan de universiteit van Moskou. Hij onderzocht hoe metalen als platina en palladium chemische reacties versnellen en ontdekte in 1910 de katalytische dehydrogenering. In 1915, midden in de Eerste Wereldoorlog, ontwikkelde hij samen met ingenieur Koemant een gasmasker met actieve kool, dat geldt als het eerste doeltreffende filtermasker van dat type. In 1918 en 1919 werkte hij een methode uit om benzine te winnen door het kraken van aardolie. Vanaf 1935 hielp hij het Instituut voor Organische Chemie van de Academie van Wetenschappen opbouwen, dat sinds 1953 zijn naam draagt. Hij overleed dat jaar in Moskou, 92 jaar oud, en werd onder meer benoemd tot Held van de Socialistische Arbeid (1945).

Het verband met Moldavië

Tiraspol is hem niet vergeten. Het huis waar hij zijn jeugd doorbracht, is ingericht als memoriaal museum. Aan school nr. 6, waar hij leerling was, hangt een gedenkplaat en staat een monument, en een straat in de wijk Kirovski draagt zijn naam.

Waar u hem tegenkomt

Wie die plekken wil zien, reist naar Transnistrië, een afgescheiden gebied met een eigen bestuur, een eigen munt en een controlepost op de weg vanuit Chișinău. Raadpleeg vóór vertrek het actuele reisadvies van de Belgische FOD Buitenlandse Zaken.