Paul Goma
Schrijver uit Mana bij Orhei die het regime van Ceaușescu openlijk uitdaagde
1935-2020

Foto: Gikü (talk), CC0, via Wikimedia Commons
Paul Goma was een Roemeenstalige schrijver en een van de weinige openlijke dissidenten in het Roemenië van Nicolae Ceaușescu. Hij werd geboren in Mana, een dorp bij Orhei, en leefde vanaf 1977 als politiek vluchteling in Parijs, waar hij in 2020 overleed.
Band met MoldaviëPaul Goma werd in 1935 geboren in Mana bij Orhei, waar het familiehuis en de graven van zijn voorouders liggen, en kreeg in 2013 het Moldavische staatsburgerschap.
Goma werd op 2 oktober 1935 geboren in Mana, toen in het Roemeense district Orhei. Tijdens de oorlog verliet het gezin Bessarabië en kwam het in Transsilvanië terecht. Als student werd hij in 1956 gearresteerd omdat hij een staking aan de universiteit wilde organiseren. Hij zat twee jaar vast in de gevangenissen van Jilava en Gherla en stond daarna tot 1963 onder huisarrest.
In 1977 steunde hij publiekelijk het Tsjechoslowaakse Charta 77 en schreef hij brieven aan Ceaușescu en aan de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, waarin hij mensenrechten in Roemenië eiste. Hij werd gearresteerd en uit de schrijversbond gezet. Op 20 november 1977 vertrok hij naar Frankrijk, en een jaar later verloor hij zijn Roemeense nationaliteit. Tot zijn bekendste boeken horen Ostinato (1971), Gherla (1976), Les Chiens de la mort (1981) over de gevangenis van Pitești, en het autobiografische Din calidor (1989).
Na 2000 kwam Goma zwaar onder vuur door zijn teksten over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust in Roemenië. Vooral zijn boek Săptămîna roșie (2003) leverde hem beschuldigingen van antisemitisme op, die hij zelf afwees.
Het verband met Moldavië
In 2013 verwierf Goma het Moldavische staatsburgerschap. Volgens Jurnalul zou hij dat jaar ook een centrum leiden voor de studie van het communisme in Bessarabië en Boekovina, opgericht door de schrijversbond van Moldavië. In Mana staan nog het familiehuis en de graven van zijn voorouders. Hij overleed op 24 maart 2020 in het Parijse ziekenhuis Pitié-Salpêtrière aan covid-19.
Kernfeiten
- 1935: geboren in Mana bij Orhei
- 1956: gearresteerd, gevangenschap in Jilava en Gherla
- 1977: steun aan Charta 77 en vertrek naar Parijs
- 2013: Moldavisch staatsburgerschap
- 2020: overleden in Parijs