Aleksandr Poesjkin

Een ongewenste reis

Op 21 september 1820 komt een dichter van eenentwintig jaar aan in Chișinău. Hij is niet vrijwillig gekomen. Hij werd in 1799 in Moskou geboren, en in de literaire kringen van de hoofdstad is hij al bekend. Hij heet Aleksandr Poesjkin, en de tsaar wil hem zo ver mogelijk van Sint-Petersburg houden. Drie jaar zal hij in deze stad wonen. Het huis waar hij de eerste maanden doorbracht, staat er nog altijd.

Gedichten die stoorden

Poesjkin had politieke gedichten geschreven, zoals zijn Ode aan de vrijheid. Hij was ook een woordvoerder geworden van radicale jonge schrijvers. Tsaar Alexander de Eerste was daar niet mee opgezet. In mei 1820 werd de jonge dichter naar het zuiden overgeplaatst. Hij reisde via de Kaukasus en de Krim. Zijn bestemming was Chișinău, de hoofdstad van Bessarabië, het gebied tussen Prut en Nistru dat Rusland in 1812 had ingelijfd.

Een stad vol nieuws

In Chișinău werkte hij onder generaal Ivan Inzov, die het gebied bestuurde. De stad lag dicht bij het Ottomaanse Rijk. In 1821 brak de Griekse opstand uit, en Poesjkin raakte betrokken bij de Filiki Eteria, het geheime genootschap dat die opstand voorbereidde. Hij hield er een dagboek over bij.

Gedichten uit het zuiden

Hier werkte hij aan twee lange romantische gedichten, De gevangene van de Kaukasus en De fontein van Bachtsjisaraj. Ze maakten hem bekend bij het grote publiek. De gevangene van de Kaukasus verscheen in 1822. Het waren verhalen over gevangenschap en onmogelijke liefde, geschreven door een man die zelf niet weg mocht. In 1823 vertrok Poesjkin naar Odessa, waar hij opnieuw in conflict kwam met de overheid.

Het huis aan Anton Pann

Het kleine huis in de straat Anton Pann, nummer negentien, werd op 10 februari 1948 een museum. Poesjkin woonde er ongeveer drie maanden. Er hangen prenten en schilderijen, er staat decoratieve kunst uit zijn tijd, en er liggen ook uitgaven van wat hij in Bessarabië schreef. Het gebouw is beschermd als architectuurmonument van nationaal belang. Volgens de stad is het een van slechts twee huizen ter wereld waar Poesjkin woonde die bewaard zijn gebleven.

Een monument van de stad

In 1885 kreeg Chișinău een monument voor Poesjkin, ontworpen door beeldhouwer Aleksandr Opekoesjin. De inwoners betaalden het zelf, met duizend gouden roebels. Alleen Moskou had al eerder een Poesjkinmonument. Het borstbeeld staat aan het begin van de Aleea Clasicilor, de laan met bronzen borstbeelden van Roemeense en Moldovaanse schrijvers. Na Chișinău en Odessa volgde nog een verbanning, naar het landgoed van zijn moeder bij Pskov. Poesjkin stierf in 1837 in Sint-Petersburg, na een duel. Zijn borstbeeld in het park is vandaag het oudste bewaarde monument van de stad die hem ooit tegen zijn wil ontving.