Dimitrie Cantemir
Vorst, geleerde en componist die heel Moldavië voor Europa beschreef
1673-1723

Foto: Unknown author, Public domain, via Wikimedia Commons
Dimitrie Cantemir was vorst van Moldavië, maar vooral een van de grote geleerden van zijn tijd: historicus, filosoof en componist van Ottomaanse muziek. Zijn Descriptio Moldaviae uit 1714 is de eerste uitgebreide beschrijving van het land, zijn geografie en zijn bewoners. In Chișinău staat zijn buste sinds 1957 in de Aleea Clasicilor.
Band met MoldaviëDimitrie Cantemir was in 1693 en van 1710 tot 1711 vorst van het historische vorstendom Moldavië, dat ook het grondgebied van de huidige Republiek Moldova omvatte, en beschreef dat land in 1714 in zijn Descriptio Moldaviae.
Cantemir werd op 26 oktober 1673 geboren als zoon van vorst Constantin Cantemir. Na diens dood regeerde hij in 1693 enkele weken, waarna hij werd vervangen. Van 1687 tot 1710 woonde hij grotendeels in Constantinopel, deels als gijzelaar en gezant. Hij leerde er Turks, bestudeerde de Ottomaanse geschiedenis en componeerde. Zijn muziekboek voor sultan Ahmed III bewaart ongeveer 350 instrumentale stukken in een notatie die hij zelf bedacht.
In 1710 werd hij opnieuw vorst. Via het geheime verdrag van Lutsk koos hij de kant van tsaar Peter de Grote, maar de veldtocht tegen de Ottomanen strandde in juli 1711 bij Stănilești aan de Prut. Cantemir vluchtte naar Rusland, waar hij een vorstentitel kreeg. In 1714 werd hij lid van de Academie van Berlijn, op wier verzoek hij de Descriptio Moldaviae schreef. Zijn geschiedenis van opkomst en verval van het Ottomaanse Rijk, in 1734 in Londen gedrukt, maakte hem in heel Europa bekend.
Het verband met Moldavië
Het vorstendom dat Cantemir regeerde en beschreef, omvatte zowel het oosten van het huidige Roemenië met de hoofdstad Iași als het land tussen Prut en Nistru, dat nu de Republiek Moldova vormt. Daarom eren beide landen hem als nationale figuur.
Waar u hem tegenkomt
Cantemir stierf op 21 augustus 1723 op zijn landgoed in Rusland. Zijn stoffelijk overschot werd in 1935 naar de Trei Ierarhi-kerk in Iași gebracht. In Chișinău hoort zijn buste bij de twaalf beelden waarmee de Aleea Clasicilor in het Ștefan cel Mare-park in 1958 openging.
Kernfeiten
- Vorst van Moldavië in 1693 en van 1710 tot 1711
- Nederlaag bij Stănilești in juli 1711, daarna ballingschap in Rusland
- Lid van de Academie van Berlijn in 1714
- Descriptio Moldaviae geschreven in 1714
- Herbegraven in Iași in 1935