Constantin Stere
Bessarabische jurist en schrijver, sleutelfiguur bij de unie van 1918
1865-1936

Foto: Lavricsilvia, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Constantin Stere was jurist, journalist, romanschrijver en politicus, en een van de centrale figuren in de geschiedenis van Bessarabië rond 1918. Na jaren van gevangenschap en ballingschap in Siberië bouwde hij in Iași een loopbaan op als hoogleraar en als denker van het poporanisme, een beweging die de boer centraal zette.
Band met MoldaviëConstantin Stere werd in 1865 geboren in het district Soroca in het noorden van Bessarabië en speelde in 1918 in Chișinău een sleutelrol bij de unie van Bessarabië met Roemenië.
Stere werd op 1 juni 1865 geboren in een bojarenfamilie uit het district Soroca, toen deel van het Russische Rijk. De meeste bronnen noemen Horodiște als geboortedorp; de familie had ook banden met het dorp Ciripcău. Als scholier raakte hij betrokken bij de narodniki, de Russische revolutionaire volksbeweging. Hij werd in 1883 gearresteerd en bracht daarna jaren door in gevangenschap en ballingschap in Siberië.
Rond 1892 trok hij clandestien naar Roemenië. In Iași studeerde hij rechten, werd hij advocaat en later hoogleraar grondwettelijk en administratief recht; van 1913 tot 1916 was hij rector van de universiteit. In 1906 richtte hij met Garabet Ibrăileanu en Paul Bujor het tijdschrift Viața Românească op, het spreekbuis van het poporanisme. Tijdens de Eerste Wereldoorlog pleitte hij voor een bondgenootschap met de Centrale Mogendheden en brak hij met de liberale partij. Na de oorlog werd hij van verraad beschuldigd, maar hij kwam nooit voor de rechter.
Het verband met Moldavië
In 1918 vertegenwoordigde hij de Roemeense regering in Chișinău en hielp hij de stemming van 27 maart voorbereiden waarin de Sfatul Țării, de landsraad van Bessarabië, voor de unie met Roemenië koos. Volgens het stadsbestuur van Chișinău was hij van 2 april tot 25 november 1918 de tweede voorzitter van die raad. Zijn laatste jaren bracht hij door op een landgoed in Bucov (Prahova), waar hij de deels autobiografische romancyclus În preajma revoluției schreef: acht delen, verschenen tussen 1932 en 1936. Het communistische regime verbood het werk; in 1990 en 1991 werd het in Chișinău opnieuw uitgegeven. Stere overleed in 1936.
Waar u hem tegenkomt
Een straat in Chișinău draagt zijn naam, en in Rezina werd in 2020 een borstbeeld van beeldhouwer Veaceslav Jiglitski onthuld. In 2010 maakte de Roemeense Academie hem postuum lid.
Kernfeiten
- 1865: geboren in het district Soroca
- 1906: medeoprichter van het tijdschrift Viața Românească
- 1913-1916: rector van de universiteit van Iași
- 1918: voorzitter van de Sfatul Țării na de uniestemming
- 2010: postuum lid van de Roemeense Academie