Soroca

Een cirkel van steen

Aan de oever van de Dnjestr, in het noorden van Moldavië, staat een vesting die van bovenaf een volmaakte cirkel vormt. Vijf torens, muren van meer dan drie meter dik, en aan de overkant van het water ligt Oekraïne. Dit is Soroca, een stad van ongeveer 21.000 inwoners. Al meer dan vijf eeuwen kijkt ze uit over dezelfde rivier.

Ștefan cel Mare en zijn zoon

In 1499 liet vorst Ștefan cel Mare hier een houten fort bouwen. Het moest een doorwaadbare plaats in de rivier bewaken, een plek waar vijandelijke ruiters de Dnjestr konden oversteken. Zijn zoon Petru Rareș liet het fort tussen 1543 en 1546 in steen herbouwen. Hij koos voor een ronde plattegrond met vijf torens op gelijke afstand. In 1711 speelde de vesting nog een rol in de veldtocht van tsaar Peter de Grote. Onlangs werd ze met steun van de Europese Unie gerestaureerd.

De kaars op de rots

Hoog boven de stad, op een kalkstenen klif, staat een monument in de vorm van een kaars. Het heet Lumânarea Recunoștinței, de Kaars van Dankbaarheid. Het idee kwam van de schrijver Ion Druță, en in 2004 werd het ingehuldigd. Het is bijna dertig meter hoog en gebouwd uit steen van het naburige Cosăuți. Wie naar boven wil, beklimt 657 treden. Het monument eert de naamloze mensen die de taal, de cultuur en de geschiedenis van het land bewaarden.

De heuvel van de Roma

Achter de stad ligt een heuvel die nergens anders op lijkt. Hier wonen Roma-families, en hun huizen zijn groot, versierd en soms onaf. Sommige gevels verwijzen naar het Bolsjojtheater in Moskou, andere naar het Capitool in Washington of de Hagia Sophia in Istanboel. Veel huizen bleven onafgewerkt na de val van de Sovjet-Unie. Officieel wonen er in Soroca ruim tweeduizend Roma, in werkelijkheid waarschijnlijk meer. De gemeenschap heeft een traditionele leider met de titel baron. Daarom wordt Soroca de informele hoofdstad van de Roma genoemd.

Licht over de rivier

Als het donker wordt, gaat het licht in de kaars aan. Volgens de beschrijvingen is het te zien van Otaci in het noorden tot Camenca in het zuiden. Beneden stroomt de Dnjestr verder, langs de stille vesting. Aan de overkant begint Oekraïne. De stad telt minder inwoners dan vroeger, maar de bezoekers komen nog altijd voor hetzelfde: een fort, een kaars en een heuvel vol verhalen.

Vijf eeuwen wacht

Het fort van Soroca werd gebouwd om één doorwaadbare plaats in een rivier te bewaken. Sindsdien zijn de grenzen in deze streek vele keren verschoven. Vorstendommen, rijken en republieken kwamen en gingen. Toch staat de stenen cirkel van Petru Rareș er nog, precies waar zijn bouwers hem neerzetten, met zijn vijf torens gericht op het water.