Mănăstirea Căpriana

Een geschenk uit 1429

In veertienhonderdnegenentwintig ondertekende vorst Alexandru cel Bun een oorkonde. Hij gaf een klooster in de bossen een vorstelijk statuut en schonk het aan zijn vrouw, prinses Marena. Dat klooster heet vandaag Căpriana. Het ligt nog altijd tussen de beboste heuvels van de Codri, op een veertigtal kilometer van Chișinău. Het is een van de oudste kloosters van Moldavië. Wie er vandaag aankomt, rijdt door eiken en beuken, tot het bos opengaat en de koepels verschijnen. Het lijkt een stille plek, maar Căpriana stond lange tijd dicht bij de macht.

De kerk van Petru Rareș

Archeologen dateren een eerste stenen kerk rond veertienhonderdvijfentwintig. Verschillende vorsten steunden het klooster, onder wie Ștefan cel Mare. Na een periode van verval liet Petru Rareș de hoofdkerk tussen vijftienhonderdtweeënveertig en vijftienhonderdvijfenveertig volledig herbouwen. Die kerk van de Ontslapenis van de Moeder Gods staat er nog. Ze geldt als de oudste bewaarde kerk van het land. Haar sobere muren tonen de bouwkunst van het middeleeuwse vorstendom Moldavië, lang voor de Russische tijd.

Boeken en een metropoliet

Căpriana was ook een plek van kennis. Het klooster had een van de rijkste bibliotheken van Moldavië, met handschriften en boeken uit onder meer het Zograf-klooster op de berg Athos. Achter de klokkentoren ligt metropoliet Gavriil Bănulescu-Bodoni begraven. Hij leidde van achttienhonderddertien tot achttienhonderdeenentwintig de kerk van Bessarabië en werd hier in achttienhonderdeenentwintig bijgezet. Het was de periode waarin Bessarabië net bij het Russische Rijk was gevoegd. Bănulescu-Bodoni speelde een grote rol in de opbouw van de kerk in de nieuwe provincie.

Jaren van stilte

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde alles. In negentienhonderdzevenenveertig werden de monniken verdreven, in negentienhonderdtweeënzestig ging het klooster dicht. In de gebouwen kwam een sanatorium voor kinderen met tuberculose. Een kerk werd dorpsclub, een andere opslagplaats. De beroemde bibliotheek verdween, en niemand weet precies waar de boeken bleven. Het klooster dat vijf eeuwen had doorstaan, raakte in enkele decennia in verval.

Het herstel

In negentienhonderdnegenentachtig keerde het kloosterleven terug. Tussen tweeduizenddrie en tweeduizendvijf volgde een grote restauratie, betaald door de staat en door particulieren. In tweeduizendzestien werden de stoffelijke resten van metropoliet Bănulescu-Bodoni teruggevonden. In datzelfde jaar werd hij als plaatselijke heilige erkend. Vandaag staan er drie kerken op het terrein: de oude kerk van Petru Rareș, een kerk van Sint-Joris uit achttienhonderdveertig en een winterkerk uit negentienhonderddrie.

De eik van Ștefan

In het bos bij het klooster staat een oude eik. De traditie noemt hem de eik van Ștefan cel Mare. De vorst zou er na een zware veldslag hebben uitgerust. Of dat klopt, kan niemand bewijzen. Maar het klooster zelf deelt iets met die boom. Het stond hier al toen de grenzen rondom telkens opnieuw werden getrokken: door vorsten, sultans, tsaren en partijbazen. Het werd gesloten, leeggehaald en vergeten. En toch staat het er nog, met zijn kerken tussen de bomen.