Valul lui Traian
Trajanuswallen
Aarden verdedigingswallen uit de late oudheid dwars door het zuiden van Moldavië
45.7641° N · 28.1692° E195 km van Chișinău

Foto: Society for Birds and Nature Protection of Moldova, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
De Valul lui Traian zijn twee lange aarden wallen met grachten die het zuiden van Moldavië van west naar oost doorsnijden: de Bovenste wal van Leova tot aan de Dnjestr bij Chițcani, de Onderste van Vadul lui Isac aan de Prut tot in Oekraïne. Ondanks de naam werden ze waarschijnlijk niet onder keizer Trajanus aangelegd, maar in de late oudheid. Het best bewaarde stuk begint bij Vadul lui Isac, in het district Cahul.
Wat u ziet
Een wal is geen muur. Wie hier komt, ziet een lange, begroeide aarden rug van anderhalf tot drie meter hoog, met aan één zijde een gracht. Op de eerste 34 kilometer van de Onderste wal, tussen Vadul lui Isac en Tabacu bij het meer Ialpug, werd het zorgvuldigst gebouwd, met een vlakke berm tussen wal en gracht; dit is het best bewaarde deel. Verder oostwaarts, tussen de meren Ialpug, Catlabuga en Sasîc, is de constructie eenvoudiger. In totaal loopt de Onderste wal over ongeveer 126 kilometer tot bij Tatarbunary in Oekraïne. Een weg die er evenwijdig mee loopt, tast het monument aan.
De Bovenste wal is volgens de bronnen 120 tot 138 kilometer lang en loopt van Leova via het district Cimișlia, langs dorpen als Grădiște en Coștangalia, naar Copanca bij Chițcani aan de Dnjestr.
Geschiedenis
De wallen dragen de naam van de Romeinse keizer Trajanus, die in het begin van de 2e eeuw Dacië veroverde, maar dat verband is wellicht pas in de 19e eeuw gelegd. In middeleeuwse Moldavische documenten heten ze 'Troian'; een eerste vermelding dateert van 13 maart 1489. Over de bouwers bestaat geen eensgezindheid. Een gangbare theorie schrijft de Bovenste wal toe aan Gotische stammen in de 4e eeuw, als verdediging tegen de Hunnen, en de Onderste aan de Gotische leider Athanarik. Andere onderzoekers menen dat alleen de Romeinen de kennis en de mankracht hadden voor zo'n werk.
Recent onderzoek bracht meer duidelijkheid. Bij opgravingen in het najaar van 2024 aan de Bovenste wal, op de grens van Ecaterinovca en Ialpugeni, legden archeologen een gracht bloot van 6,1 meter breed en bijna drie meter diep. Aardewerk van de Sântana de Mureș-Cerneahov-cultuur wijst erop dat wal en gracht ten laatste in de tweede helft van de 3e of in de 4e eeuw werden aangelegd. De zuidelijke wijnregio Valul lui Traian draagt dezelfde naam.
Tips voor uw bezoek
Begin bij Vadul lui Isac, zo'n 17 kilometer ten zuiden van Cahul, in de vallei van de Benedenprut. Reken niet op voorzieningen of bewegwijzerde paden: een kaart of GPS-app helpt om de wal in het landschap te herkennen. Combineer het bezoek met het reservaat Prutul de Jos en het Beleu-meer verder stroomafwaarts, of met een overnachting in Cahul. Ga in het voorjaar of de herfst: in de zomer is de open vlakte heet en schaduwloos.
Niet te missen
- Onderste wal van ca. 126 km
- Best bewaard deel bij Vadul lui Isac
- Eerste vermelding in 1489
- Opgravingen van 2024 dateren de Bovenste wal