Cozonac și pască
Feestbrood en paastaart
Zoet gistbrood met walnoten en een paastaart met zoete kaas, voor de grote feestdagen

Foto: Vvssmmaann, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Foto: Andcrislor, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Cozonac is een rijk, zoet gistbrood dat vaak rond een vulling van gemalen walnoten wordt gerold; pască is de ronde paastaart met zoete verse kaas en rozijnen. Samen staan ze op de Moldavische tafel met Pasen, cozonac ook met Kerstmis. Cozonac deelt Moldavië met Roemenië en Bulgarije; de Oekraïense paska is eerder een rijk wit brood.
Herkomst en geschiedenis
De naam cozonac gaat mogelijk via het Bulgaarse kozunak terug op een Grieks verkleinwoord. In Roemenië en Moldavië wordt het brood volgens de traditie in de Goede Week gebakken, vaak op Witte Donderdag of op zaterdagochtend, en ook voor Kerstmis. Voor de vastentijd bestaat een versie zonder eieren en boter, cozonac de post. Pască dankt zijn naam aan Paști, Pasen, en is uitsluitend een paasgebak. Een reportage over de traditionele Moldavische pască beschrijft hoe bakkers een kruis op de taart aanbrengen en haar pas op paaszondag aansnijden. In Oekraïne heet het paasbrood paska, maar daar gaat het meestal om een rijk, versierd wit brood zonder kaasvulling.
Wat zit erin
Cozonac is een gistdeeg met veel eieren, melk, boter en suiker, op smaak gebracht met citroenschil, vanille of rum. Het deeg moet lang gekneed worden en meermaals rijzen. De klassieke vulling is gemalen walnoot met suiker, soms met cacao of rozijnen; Roemeense bakkers voegen er ook lokum, Turks fruit, aan toe. Het vel wordt opgerold en in een cakevorm gebakken, zodat een doorsnede een spiraal toont. Pască heeft een bodem en rand van hetzelfde soort deeg, met een vulling van zoete verse kaas, eieren, suiker en rozijnen, vaak afgewerkt met een vlecht of een kruis van deeg.
Waar en hoe proeft u het
In de weken voor Pasen liggen bakkerijen en supermarkten vol cozonac en pască, maar veel families bakken nog zelf. Pască is daarbij het gebak van één enkel feest: wie het proeft, proeft Pasen. Een plak cozonac met koffie of thee is ook buiten de feestdagen in cafés en bakkerijen te vinden.
Cozonac și pască
Ingrediënten
Bereiding
- Los de gist op in de lauwe melk met 1 el van de suiker en laat 10 minuten staan tot het schuimt.
- Klop ei, eidooiers en de rest van de suiker luchtig. Meng met bloem, zout, gistmelk, citroenrasp en vanille en kneed 10 minuten. Kneed de gesmolten boter er in delen door tot het deeg soepel en glanzend is.
- Laat afgedekt op een warme plek 1 uur 30 rijzen, tot het verdubbeld is.
- Klop de eiwitten stijf en spatel walnoten, suiker en cacao erdoor.
- Rol het deeg uit tot een rechthoek van 30 bij 40 cm, bestrijk met de vulling en rol op vanaf de korte kant. Leg de rol in een beboterde cakevorm en laat nog 1 uur rijzen.
- Bestrijk met eigeel en bak 45 tot 50 minuten in een oven van 170 °C. Dek af met bakpapier als de bovenkant te snel kleurt. Laat volledig afkoelen voor u snijdt.