Sarmale
Kool- en wijnbladrolletjes
Kleine rolletjes van kool- of wijnbladeren met rijst en vlees, urenlang gegaard

Foto: Tizilohja25, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Foto: Garrett Ziegler, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Sarmale zijn rolletjes van zuurkool-, verse kool- of wijnbladeren, gevuld met rijst, ui, kruiden en meestal gehakt varkens- of kippenvlees. Ze staan op elke Moldavische feesttafel en worden warm gegeten met zure room. Het gerecht is Ottomaans van oorsprong en wordt van de Balkan tot de Kaukasus gemaakt; de Moldavische versie valt op door het kleine formaat.
Herkomst en geschiedenis
De naam komt van het Turkse werkwoord sarmak, wikkelen. Via de Ottomaanse keuken verspreidde het gerecht zich over een groot gebied, en tientallen landen rekenen een variant tot hun nationale keuken, Roemenië en Bulgarije incluis. Wat de Moldavische sarmale onderscheidt, is volgens moldova.travel hun formaat: ze zijn kleiner en fijner gekruid dan bij de buren. In sommige families heten ze ook găluște. Een tweede verschil zit in het serveren: Turkse en Griekse wijnbladrolletjes worden vaak koud gegeten, Moldavische sarmale altijd warm.
Wat zit erin
Voor het blad gebruikt men gefermenteerde koolbladeren, verse koolbladeren of jonge wijnbladeren, kort geblancheerd. De vulling bestaat uit gehakt, kort voorgekookte rijst, ui, wortel en kruiden zoals peterselie, dille en tijm. Een huisrecept uit Leova legt de rolletjes in een aarden pot op een bed van bladeren, giet er een bodem water bij en laat ze 1,5 tot 2 uur op laag vuur of in de oven garen, tot ze goudbruin kleuren. Elders gaart men ze in een zurige tomatensaus. Een vulling met alleen rijst en groenten maakt er een vastengerecht van.
Waar en hoe proeft u het
Sarmale horen bij Kerstmis, Pasen en familiefeesten, maar staan ook gewoon op de kaart van restaurants met Moldavische keuken. Ze komen op tafel met een lepel smântână en vaak mămăligă ernaast. Herberg Hanul lui Hanganu in Lalova, aan de Nistru, is volgens de nationale toeristische dienst bekend om zijn koolrolletjes. Op de top van de Europese Politieke Gemeenschap in 2023 werd een vegetarische versie met een glazuur van Saperavi-wijn en gerookte zure room geserveerd.
Sarmale
Ingrediënten
Bereiding
- Fruit ui en wortel 5 minuten in de olie. Kook de rijst 5 minuten in ruim water en giet af.
- Meng gehakt, rijst, ui en wortel, kruiden, 1 tl zout en peper.
- Leg een blad met de nerf naar boven, schep er een eetlepel vulling op, vouw de zijkanten in en rol strak op. Herhaal tot de vulling op is.
- Bekleed de bodem van een ovenschaal of gietijzeren pan met losse bladeren en schik de rolletjes er dicht tegen elkaar op.
- Giet de verdunde passata erover tot de rolletjes net bedekt zijn, dek af en zet 2 uur in een oven van 160 °C.
- Laat 10 minuten rusten en serveer warm met zure room en eventueel mămăligă.