Cricova

Een stad onder de stad

Een kwartier rijden ten noorden van Chișinău gaat een poort open in een heuvel. Daarachter ligt geen gewone kelder, maar een stad. Ruim honderdtwintig kilometer gangen, aangelegd als straten, breed genoeg voor auto's en een elektrisch treintje. Het is er het hele jaar tussen twaalf en veertien graden. De lucht is vochtig en stil. Dit is Cricova, een van de bekendste wijnhuizen van Moldavië, en bijna alles wat het bijzonder maakt, ligt onder de grond.

Steen voor de hoofdstad

De gangen zijn ouder dan het wijnhuis. Eeuwenlang werd hier kalksteen gehouwen, het lichte bouwmateriaal waarmee een groot deel van Chișinău is opgetrokken. Wat achterbleef, waren lege groeven tot tachtig meter diep. Volgens de aanvraag bij Unesco beslaat het ondergrondse deel bijna vijfentachtig hectare. In negentienhonderdtweeënvijftig zag men er iets anders in: een natuurlijke kelder. Op die plek werd een fabriek voor mousserende wijn ingericht. De constante koelte deed de rest.

Bubbels op de oude manier

Cricova maakt mousserende wijn volgens de traditionele methode. De tweede gisting gebeurt in de fles zelf, en de wijn rijpt maandenlang op zijn gist. Het principe is hetzelfde als in de Champagne, maar de kelders zijn hier van nature koel. Het huis noemt zichzelf de eerste producent in het land die zo werkte. Volgens het dossier dat Moldavië bij Unesco indiende, verlaten hier elk jaar ongeveer twee miljoen flessen mousserende wijn de kelders.

Een fles uit 1902

Diep in de gangen ligt de nationale vinotheek. Ze begon in negentienhonderdvierenvijftig en telt vandaag bijna één komma drie miljoen flessen. Het pronkstuk is een rode dessertwijn uit negentienhonderdtwee, de laatste fles van een partij van vierhonderd. Ook een Tsjechische kruidenlikeur uit hetzelfde jaar ligt er. Een ander deel van de verzameling heeft een donkerder verleden. Het zijn wijnen die aan Hermann Göring worden toegeschreven en na de Tweede Wereldoorlog via Moskou in Cricova belandden.

Proeven onder de grond

Bezoekers rijden met een elektrisch treintje door de ondergrondse straten. Ze zien een korte film in een bioscoop onder de grond en eindigen in een van de proefzalen. Rondleidingen moeten vooraf geboekt worden, en er zijn er in meerdere talen. Volgens het Unesco-dossier kwamen er in tweeduizend negentien bijna honderdduizend bezoekers. Aan de ingang serveert een restaurant Moldavische gerechten bij de wijnen van het huis. Wie zonder auto komt, neemt een taxi: de rit vanuit het centrum duurt ongeveer twintig minuten.

Erfgoed in wording

In tweeduizend drie werd Cricova nationaal cultureel erfgoed. In tweeduizend vijfentwintig zette Moldavië de kelders samen met die van Mileștii Mici op de voorlopige lijst van het werelderfgoed van Unesco. Zo kreeg een oude steengroeve, ooit uitgegraven om een hoofdstad te bouwen, een nieuwe rol. Boven de grond groeit de stad. Eronder rijpt, in dezelfde stilte als zeventig jaar geleden, de wijn.